Orta Doğu'daki Çatışmalar Sağlık Krizini Derinleştiriyor, DSÖ'ye Göre

Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) bildirdiği üzere, Orta Doğu’da devam eden çatışma ciddi bir sağlık krizine dönüşmüştür. Son dönemde yaşanan şiddet dalgasının üzerinden on günden fazla zaman geçmesine rağmen, bölgedeki sağlık sistemleri, özellikle İran ve Lübnan’da, artan yaralanma vakaları ve yaygın yerinden edilme durumunun yarattığı baskı altında çökmek üzeredir. Sağlık tesislerine yönelik hedefli saldırılar durumu daha da kötüleştirerek, zaten kırılgan olan halk sağlığı altyapısını daha da zorlamaktadır.

İran'da insan kaybı şok edici boyutlarda; 1.300'den fazla ölüm ve 9.000 yaralı bildirildi. Öte yandan Lübnan da en az 570 ölüm ve 1.400'den fazla yaralı ile kendi acı istatistikleriyle karşı karşıya. Bu rakamlar sadece istatistik değil; kadınlar ve çocuklar en savunmasız gruplar arasında yer alırken, derin kişisel kayıpları temsil ediyor. İsrail'de ise çatışmalar 15 kişinin ölümüne ve 2.142 kişinin yaralanmasına neden oldu. Sağlık hizmetlerine yönelik aralıksız saldırılar — İran'da 18, Lübnan'da 25 vaka doğrulandı — sadece sağlık çalışanlarının hayatına mal olmakla kalmadı, aynı zamanda bu toplulukları hayati tıbbi bakımdan mahrum bıraktı.

Bu koşullarda kadınların sağlığı özellikle risk altındadır. Birincil bakım sağlayıcılar olarak kadınlar, kriz dönemlerinde genellikle artan yüklerle karşı karşıya kalır ve kötüleşen koşullar altında ailelerini geçindirmek zorunda kalır. Güvensizlik nedeniyle Lübnan'da 700.000'e, İran'da ise 100.000'den fazla kişinin yerinden edilmesi, yetersiz sanitasyon olanaklarına sahip kalabalık barınaklara yol açmıştır. Bu ortamlar bulaşıcı hastalıklar için birer üreme alanıdır ve özel bakım ve beslenmeye ihtiyaç duyan hamile kadınlar ve küçük çocuklar için önemli riskler oluşturmaktadır.

Acil sağlık tehditlerinin ötesinde, çevresel tehlikeler de büyük bir sorun teşkil etmektedir. İran'da altyapının tahrip edilmesi, petrol yangınlarına yol açarak havaya zehirli kirleticiler salmıştır. Bu çevresel tehlikeler, sağlık krizini daha da karmaşık hale getirerek toplulukları solunum yolu hastalıklarına ve su ve gıda gibi temel kaynakların potansiyel kirlenmesine maruz bırakmaktadır. Genellikle aileleri için temiz su temin etme ve yemek hazırlama sorumluluğunu üstlenen kadınlar için bu durumun etkisi özellikle şiddetlidir.

Bu durum, uluslararası insani hukukun öngördüğü şekilde sağlık hizmetlerinin korunmasına yönelik acil ihtiyacı ortaya koymaktadır. Tıbbi bakıma güvenli erişimin sağlanması hayati önem taşımaktadır, ancak şiddetin tırmanmasıyla sağlık tesislerinin kapanmaya devam etmesi nedeniyle bu giderek zorlaşmaktadır. Lübnan’da 49 birinci basamak sağlık merkezi ile beş hastanenin kapatılması, temel hizmetlere erişimi daha da kısıtlayarak anne sağlığı hizmetlerini ve kronik hastalıkların tedavisini etkilemektedir.

Çatışma devam ederken, uluslararası toplumun odak noktası insani yardım sağlamak ve bölgedeki sağlık sistemlerini desteklemek olmalıdır. Aile ve toplum sağlığının merkezinde yer alan kadınlar, bu zorlukların üstesinden gelmek için hedefli desteğe ihtiyaç duymaktadır. Dünya, bu gelişen krize göz yummamalıdır, zira krizin yankıları mevcut çatışmalar sona erdikten çok sonra da devam edecektir.